Trong văn hóa của con người Việt Nam, việc uống rượu bia đã trở nên quá bình thường trong tập quán dân gian, lễ hội, trong quan hệ hàng ngày, thậm chí còn có quan điểm uống rượu bia là củng cố tình bằng hữu. Số người bị stress, thất bại trong cuộc sống hoặc có nỗi buồn cũng tìm đến rượu bia để tiêu sầu. Đa số các buổi họp mặt, liên hoan phải có rượu, và uống "không say – không về"!

Nhiều người cho rằng, rượu bia chỉ là một thức uống giải trí, không nguy hiểm bằng các chất kích thích bất hợp pháp khác. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định việc cai nghiện rượu bia có những thách thức và nguy hiểm, thậm chí có mặt còn khó khăn hơn cai nghiện ma tuý. Khi một người nghiện nặng ngưng uống rượu bia đột ngột, cơ thể phản ứng dữ dội hơn rất nhiều so với việc ngưng ma túy.

Nghiện rượu bia làm hệ thần kinh trung ương bị ức chế. Khi cai rượu bia làm mất đi lượng cồn quen thuộc, hệ thần kinh sẽ bị kích thích quá mức gây ra biến chứng sảng run rất nghiêm trọng.

Ngoài ra, cai rượu bia còn gây ra ảo giác kinh hoàng. Người bệnh thường xuyên nhìn thấy hoặc cảm thấy những thứ không có thật như: côn trùng bò trên da, quái vật, hoặc những hình ảnh đe dọa mạng sống... Gây co giật toàn thân: Các cơn co giật kiểu động kinh có thể xảy ra, dễ dẫn đến chấn thương cơ thể hoặc ngạt thở.

Để cai nghiện rượu bia thành công phải trải qua một quá trình không kém khó khăn, phức tạp, đòi hỏi ý chí và sự kiên trì của bệnh nhân và gia đình. Cai nghiện rượu bia cần được thực hiện tại trung tâm cai nghiện nội trú hoặc tại bệnh viện. Cán bộ điều trị cần xác lập một kế hoạch điều trị theo từng đối tượng bao gồm điều trị bằng thuốc, các biện pháp điều trị không dùng thuốc nhằm giúp người nghiện chuyển đổi nhận thức, hành vi, nhân cách và không còn thèm nhớ rượu.

Chưa có chất gây nghiện nào được sử dụng phổ biến và rộng rãi như rượu, bia tại Việt Nam. Việc uống rượu bia thường xuyên, với số lượng lớn và thiếu kiểm soát sẽ dần hình thành thói quen khó bỏ, lâu dài dẫn đến nghiện, gây tổn hại nghiêm trọng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Quá trình cắt cơn nghiện rượu bia bắt buộc phải diễn ra tại các cơ sở y tế có chuyên môn. Không tự ý cai rượu tại nhà. Người nghiện được theo dõi thường xuyên, phát hiện kịp thời các rối loạn về tâm thần và tim mạch để kịp thời điều trị. Trong suốt quá trình điều trị người nghiện rượu bia phải được hỗ trợ tâm lý để vượt qua giai đoạn cai nghiện.

Theo bác sĩ Duy, chương trình điều trị nghiện rượu bia tại bệnh viện hoặc các cơ sở cai nghiện phải được xây dựng bài bản, lâu dài kết hợp với cắt cơn nghiện, chống tái nghiện bằng thuốc và các liệu pháp không dùng thuốc, đồng thời phải điều trị các rối loạn tâm thần và bệnh lý kèm theo do sử dụng rượu bia gây ra.

Giống như cai nghiện ma tuý sau khi cắt cơn là giai đoạn chống tái nghiện rượu bia.